Bakan Ersoy'un konuşması şu şekilde:

''Sizi saygıyla, muhabbetle selamlıyorum değerli misafirler.

Hepimizin malumudur ki Sayın Profesör Dr. Aziz Sancar, yürüttüğü ilmi çalışmalarla ülkemizin yetiştirdiği bilim insanlarının neler başarabileceğini bütün dünyaya göstermiş müstesna bir isimdir. Onun hikayesi, Savur’un sokaklarından başlayıp bilimin evrensel dünyasına uzanan bir başarı hikâyesidir. Bu hikâye merak etmenin, çalışmanın, sabretmenin ve öğrenmekten hiçbir zaman vazgeçmemenin hikâyesidir.

Sayın Sancar’ın başarısı yalnızca aldığı ödüllerle de ölçülemez. Onun başardıklarını hakkıyla idrak etmek için bilime duyduğu derin bağlılık, insanlığın ortak bilgi birikimine yaptığı güçlü katkı veya gençlerimize verdiği eşsiz ilham gibi farklı noktalara odaklanmak, ayrıntılara inmek gerekir.

Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz bu müze, tam olarak bu ayrıntıları görünür kılmak, başarının sonuçtan önce o sonuca ulaşmak için yürünen yolda, harcanan zamanda, sabırda, gayrette ve emekte saklı olduğunu göstermek için hayata geçirilmiş bir projedir. İstiyoruz ki bizi ziyaret eden çocuk ve gençlerimiz burada yalnızca büyük bir bilim insanının hayatını öğrenmekle kalmasın, onun ilhamında kendi hayallerinin peşinden gidilebileceğini de görsünler. Bilimin, emeğin ve kararlılığın insanı nelere, nerelere taşıyabileceğini bu evin hikâyesi üzerinden keşfetsinler. Çünkü bir ülkenin geleceği, gençlerinin hayal kurabilmesi ve bu hayalleri gerçekleştirebileceklerine inanmasıyla mümkündür. Saygıdeğer hocamın hayat hikayesi, bu inancın en güçlü ve özel örneklerinden biridir.

Kıymetli misafirler, takdir edersiniz ki eğer bir insanın hayatına kapı aralıyorsanız o hayatın geçtiği birincil mekan olan ev başlı başına ele alınmaya değer bir yerdir. 'Duvarların dili olsa da konuşsa' diyeceğimiz yer aslında burasıdır. Sayın Aziz Sancar’ın kişisel tarihine tanıklık eden bu yapıyı böylesi bir farkındalıkla ele aldık. Zira burası, Sayın hocamızın yetiştiği toplumsal yapının bir aynası, bu coğrafyanın yaşam tarzını ve tarihsel hafızasını yansıtan bir kültür varlığıdır.

Aynı zamanda bu yapı, 1938 öncesine uzanan geçmişi, taş duvarları, avlusu ve odalarıyla Savur’un geleneksel konut mimarisini günümüze taşımakta; zaman içinde geçirdiği değişimlerle ise bir ailenin yaşamını sürdürme biçimini, ihtiyaçlarını ve geleneksel kent kültürünün zaman içindeki gelişimini gözler önüne sermektedir.

Hâl böyleyken kazandırdığımız bu evin, aynı zamanda ziyaretçilerimizin incelemesi gereken en değerli eserlerden biri olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Taşıdığı bütün bu değerleri gelecek nesillere mümkün olan en eksiksiz şekilde aktarmak amacıyla titiz bir restorasyon süreci yürüttük. Gereken bütün imalatlar yapıldı; yapısal güçlendirme, sıva, taş temizliği, döşeme, betonarme ve yalıtım çalışmaları itinayla tamamlandı.

Yapının özgün mimari karakterini korumak amacıyla çörten, baca, taş silme, motif ve kitabe gibi mimari elemanlara yönelik uygulamalar gerçekleştirdik. Konutun tüm iç mekân mahallerini dönemin özgün işlevlerine uygun olarak düzenledik. Nihayetinde Sayın Aziz Sancar’ın doğup büyüdüğü bu evin özgün yaşam düzenini yansıtan teşhir ve tanzim çalışmalarını yaparak bu dört katlı kâgir yapının 395 metrekarelik birinci katında bir müze düzeni oluşturduk.

Sayın hocamızın hayatına dair fotoğrafların, tıp aletlerinin, diplomalarının, cübbelerinin, aldığı hediye ve ödüllerin, ayrıca bilimsel çalışmalarına ilişkin dosyalarının sergilendiği üç ayrı salon hazırladık. Böylece kendisinin doğup yetiştiği mekândan azmiyle, aklıyla, çalışkanlığıyla eriştiği mevki ve makamlara bir yol açmış olduk. Bu yol, geçmişten bugüne Prof. Dr. Aziz Sancar’ın hayat ve ilim yolculuğuna yarenlik etmek isteyen herkesi ağırlamak için bekliyor.

Bir noktanın da altını kalınca çizmek gerekiyor. Birinci katını müze olarak işlevlendirdiğimiz bu eşsiz emanetin bodrumu ve diğer katları, Mardin Valiliği ince okuması salonu ve bilim merkezi olarak kullanılacak. Dilerim ki burası, Sayın Aziz Sancar’da olduğu gibi nice çocuğumuz ve gencimiz için de ilimle, hayalleriyle ve hedeflerine ulaşma yolunda bir başlangıç noktası olsun.

Değerli misafirler, bizim arzumuz Türkiye’nin dört bir yanındaki kültür varlıklarımızı korurken onları topluluğunu oluşturan, yaşayan ve yeni anlamlar kazanan mekanlara dönüştürmektir. Sancar Müzesi, bu yaklaşımı vücuda getirdiği çok özel bir örnek olmuştur. Bir yönüyle saygıdeğer hocamızın hayatını ve bilimsel mirasını yaşatacak, bir yönüyle de Savur’un tarihî kimliğini koruyarak geleceğe taşıyacaktır.

Bu eserin ortaya çıkmasında emeği geçen bütün çalışma arkadaşlarıma, uzmanlarımıza, mimarlarımıza, restoratörlerimize, sanat tarihçilerimize, uygulama ekiplerimize ve katkı sunan herkese teşekkür ediyorum. Bu anlamlı günün gerçekleşmesine vesile olan Sayın Prof. Dr. Aziz Sancar’a ve ailesine şükranlarımı sunuyorum.

Saygıdeğer hocam, hayatınızda, mücadelenizle, azminizle ve başarılarınızla eğitimci ve bilim insanı olarak hayatına dokunduğunuz nice insan için büyük bir gurur kaynağı oldunuz. Bu ülkenin çocuklarına eşsiz bir örnek, ilham ve ilham kaynağı oldunuz ve olmaya da devam ediyorsunuz. Şüphesiz ki taşıdığınız meşaleyi devralacak her yeni neslin aklında ve gönlünde Aziz Sancar ismi daima yankılanacaktır.

Konuşmamı, Aziz Sancar Müzesi’nin Mardin ilimize, Savur’umuza ve ülkemizin kültür hayatına hayırlı olmasını temenni ederek noktalıyorum. Hepinize saygılar sunuyorum.''